เส้นทางสู่เสถียรภาพ ถอดบทเรียนการจัดการ “วิกฤตไข่ไก่ไทย”

เส้นทางสู่เสถียรภาพ ถอดบทเรียนการจัดการ "วิกฤตไข่ไก่ไทย"

อุตสาหกรรมไก่ไข่ของไทยถือเป็นฟันเฟืองสำคัญที่มีเกษตรกรรายย่อยนับแสนรายเป็นฐานราก อย่างไรก็ตาม ไข่ไก่เป็นสินค้าที่มีความอ่อนไหวสูง ราคามักผันผวนตามปัจจัยภายนอก เช่น สภาพอากาศ โรคระบาด หรือแม้แต่ช่วงเทศกาลและปิดเทอม เมื่อผลผลิตล้นตลาด ราคาจะตกต่ำจนเกษตรกรขาดทุน แต่เมื่อมีการลดการเลี้ยงลงจนของขาดตลาด ราคาก็จะดีดกลับขึ้นมา เป็นวงจรเช่นนี้ตามกลไกตลาดเสมอ

 

ข่าวที่น่าสนใจ

กลยุทธ์การแก้ปัญหา

ในอดีต ประเทศไทยเคยปล่อยเสรีการเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์ (PS) จนเกิดสภาวะไข่ล้นตลาดอย่างรุนแรง ส่งผลให้ผู้ผลิตหลายรายต้องปิดตัวลงจนเหลือเพียง 16 ราย วิกฤตครั้งนั้นนำไปสู่การปรับตัวครั้งใหญ่ ดังนี้:

  • การควบคุมซัพพลายต้นทาง: กรมปศุสัตว์เข้ามาบริหารจัดการปริมาณปู่ย่าพันธุ์และพ่อแม่พันธุ์ให้สมดุลกับความต้องการบริโภค
  • มาตรการลดจำนวนแม่ไก่: ในปี 2561-2562 ทั้ง 16 บริษัทได้ร่วมมือกันลดจำนวนพ่อแม่พันธุ์ลงตามสัดส่วน (จาก 6 แสนตัว เหลือ 4 แสนตัว) เพื่อดึงราคาไข่ไก่ให้กลับมามีเสถียรภาพ
  • ความเสียสละของภาคเอกชน: ผู้ประกอบการยอมปลดแม่ไก่ก่อนกำหนดและผลักดันการส่งออก ซึ่งคิดเป็นมูลค่าความเสียหายรวมนับร้อยล้านบาท เพื่อรักษาประโยชน์ของเกษตรกรรายย่อยและภาพรวมของอุตสาหกรรม

 

กลไกการบริหารโดย “เอ้กบอร์ด” (Egg Board)

หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายคือ คณะกรรมการนโยบายพัฒนาไก่ไข่และผลิตภัณฑ์ (Egg Board) ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกันของหลายภาคส่วน ได้แก่:

  1. ฝ่ายนโยบาย: มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ เป็นประธาน พร้อมด้วยปลัดกระทรวงฯ และอธิบดีกรมปศุสัตว์
  2. ฝ่ายสนับสนุนและกำกับดูแล: ตัวแทนจากกรมการค้าภายใน, กรมส่งเสริมสหกรณ์, สศก. และ มกอช.
  3. ฝ่ายปฏิบัติและผู้ทรงคุณวุฒิ: นายกสมาคมที่เกี่ยวข้อง (ผู้เลี้ยงไก่ไข่, ผู้ผลิตอาหารสัตว์, สัตวบาล) และตัวแทนสหกรณ์ผู้เลี้ยงไก่ไข่

ทิศทางสู่อนาคต

ปัจจุบัน การเปิดฟาร์มพ่อแม่พันธุ์ไม่ใช่เรื่องที่ถูกปิดกั้น แต่ผู้ประกอบการรายใหม่ต้องนำเสนอแผนการผลิตและตลาดที่ชัดเจน เพื่อให้มั่นใจว่าจะไม่กระทบต่อโครงสร้างราคาในประเทศ การยกระดับมาตรฐานฟาร์มและระบบป้องกันโรค ควบคู่ไปกับการวางแผนการผลิตที่แม่นยำ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้วงการไก่ไข่ไทยเติบโตได้อย่างยั่งยืน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ข่าวล่าสุด

มวล.จัด “Walailak Research Day 2026” โชว์งานวิจัยเด่น ดันนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์จริง
ศุลกากรที่ 4 ลุยสกัดของผิดกฎหมาย จับ 1,964 คดี มูลค่ากว่า 216 ล้าน ยึดเมล็ดกาแฟลักลอบกว่า 20 ตัน
“คนบางสะพานไม่ทิ้งกัน” ชาวบ้านจับมือทหารพราน–อุทยาน–กู้ภัย ลุยกำจัดวัชพืชอ่างโป่ง 30
ฝ่ายปกครองเมืองพัทลุงเปิดปฏิบัติการ “พัทลุงปลอดภัย 90 วัน” บุกตรวจขนำ รวบผู้ต้องหาพร้อมปืน–สิ่งเสพติด
โรงเรียนอนุบาลแพรกษาวิเทศศึกษา จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ส่งเสริมความเป็นไทยก้าวไกลสู่อาเซียน
มูลนิธิศูนย์วิชาการสารเสพติดและเครือข่าย บุกพรรคภูมิใจไทย ยื่นขอ “นายกฯ” ลงนาม ส่งร่าง พ.ร.บ.กัญชาฯ ฉบับภาคประชาชน เข้าสภา

ดู LIVE รายการ