ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีและสมาชิกสภาไต้หวันครั้งสำคัญ ในวันเสาร์ที่ 13 มกราคมนี้ หม่า อิง จิ่ว อดีตประธานาธิบดีไต้หวันจากพรรคก๊กมินตั๋ง หรือ KMT ได้ให้สัมภาษณ์กับ สำนักข่าว ดอยช์ เวลเลอ ของเยอรมนี ว่า ไม่ว่าไต้หวันจะเตรียมการป้องกันตัวเองไว้อย่างไร ก็ไม่มีทางทำสงครามกับแผ่นดินใหญ่ได้ และไม่มีวันชนะ เพราะจีนใหญ่กว่าและแข็งแกรงกว่าไต้หวันมากมาย
หม่า ซึ่งนั่งเก้าอี้ประธานาธิบดีช่วงปี 2561 – 2559 ดำเนินนโยบายมุ่งความสัมพันธ์ที่ราบรื่นกับจีน ต่างจากพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า หรือ ดีพีพี ที่จีนบอกว่าเป็นตัวอันตราย ความสัมพันธ์ข้ามช่องแคบที่เสื่อมทรามลงตลอดหลายปีที่ผ่านมา อดีตประธานาธิบดีหม่าโทษว่า เป็นเพราะพรรคดีพีพีบางส่วน
ต่อข้อถามถึงความเป็นไปได้ที่ไต้หวัน จะต้านทานกองทัพปลดปล่อยประชาจีนก่อนสหรัฐส่งกำลังไปถึง หม่าหัวเราะก่อนตอบว่า นั่นคือการมองโลกในแง่ดีเกินไป ใครๆก็รู้ว่ากองทัพจีนใหญ่โตกว่าไต้หวัน การป้องปรามทางทหารเป็นเรื่องยากมาก ไต้หวันไม่ควรทุ่มความเชื่อมั่นทั้งหมดไปกับการป้องกัน แต่ควรสนับสนุนการทูตแบบไม่เผชิญหน้ากับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง อดีตผู้นำไต้หวัน กล่าวด้วยว่า ในระยะยาว การรวมไต้หวันกับจีนอาจเป็นไปได้ แต่ต้องเป็นไปตามครรลองประชาธิปไตยและสันติ ต่อข้อถามว่าจะไว้วางใจประประธานาธิบดีสี จิ้นผิงได้หรือไม่ หม่าบอกว่า ถ้าเป็นเรื่องความสัมพันธ์ข้ามช่องแคบ คงต้องไว้ใจ
อย่างไรก็ดี ผลสำรวจที่เผยแพร่เมื่อกรกฎาคม พบคนไต้หวันส่วนใหญ่ยังคงต้องการให้ความสัมพันธ์ข้ามช่องแคบ “คงสถานภาพเดิม” มีแค่ 1.6% ที่สนับสนุนการรวมชาติ หลังการให้สัมภาษณ์ของหม่า ผู้สมัครจากพรรค ดีพีพี ก็ใช้ความเห็นนี้ มาโจมตีพรรคก๊กหมินตั๋งว่า เข้าไม่ถึงความต้องการของประชาชน
ขณะผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ความเห็นของหม่า ที่ออกมาในช่วงโค้งสุดท้าย โดยเฉพาะการบอกให้ไว้ใจสี จิ้นผิง สุ่มเสี่ยงกระทบโอกาสของนายโหว โหย่วอี๋ ตัวแทนของพรรค ที่พยายามลบภาพว่า พรรค KMT เป็นพรรคโปรปักกิ่ง และสุดท้ายก็จะเทเกาะนี้ให้จีน โหว พูดวานนี้ (11 ม.ค.) ความเห็นของเขาแตกต่างจากผู้อาวุโสของพรรค เขาสนับสนุนการฟื้นเจรจากับจีนแต่จะไม่แตะเรื่องการรวมประเทศ
