เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2569 นายชัยนรงค์ วงศ์ใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน มอบหมายให้ นางสาวณัฐยาน์ ทวีวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ “พัฒนามาตรการและกลไกป้องกันและเฝ้าระวังความรุนแรงต่อคนพิการและครอบครัวในชุมชน” ณ ห้องแกรนด์บอลรูม โรงแรมดิอิมเพรสน่าน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน
กิจกรรมดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่าง สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดน่าน และมูลนิธิสร้างสรรค์สถาบันครอบครัว โดยมุ่งเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จำเป็นแก่ผู้เกี่ยวข้อง ตลอดจนร่วมกันกำหนดแนวทาง มาตรการ และกลไกการทำงานเพื่อป้องกันและเฝ้าระวังความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้นกับคนพิการและครอบครัวในระดับชุมชน
การดำเนินงานให้ความสำคัญกับ คนพิการ กลุ่มเปราะบาง และสตรี ซึ่งอาจเผชิญความเสี่ยงต่อความรุนแรงหรือการถูกละเมิดสิทธิในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งทางร่างกาย จิตใจ ทางเพศ การทอดทิ้ง การแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ รวมถึงความรุนแรงภายในครอบครัว จึงจำเป็นต้องอาศัยระบบเฝ้าระวังที่ใกล้ชิดและการประสานงานระหว่างครอบครัว ชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคีเครือข่าย
ภายในกิจกรรมมีผู้เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการรวม 110 คน ประกอบด้วย คนพิการ ครอบครัวคนพิการ ตัวแทนจากสมาคมและชมรมคนพิการ ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนหน่วยงานและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิเคราะห์ปัญหาและปัจจัยเสี่ยงในพื้นที่ พร้อมร่วมกันเสนอแนวทางในการป้องกันและเฝ้าระวังความรุนแรง
ประเด็นสำคัญของการประชุม คือการ สร้างกลไกชุมชนให้สามารถสังเกต เฝ้าระวัง และเข้าถึงกลุ่มเสี่ยงได้อย่างเหมาะสม รวมถึงการกำหนดแนวทางประสานงานเมื่อพบเหตุหรือมีสัญญาณของความรุนแรง เพื่อให้ผู้ประสบปัญหาได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที และได้รับการคุ้มครองสิทธิอย่างเหมาะสม โดยคำนึงถึงความปลอดภัย ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และความเป็นส่วนตัวของผู้ประสบเหตุ
นอกจากนี้ ยังมุ่งส่งเสริมให้ครอบครัวและชุมชนมีความรู้ความเข้าใจในการป้องกันความรุนแรง ไม่เพิกเฉยต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และสามารถประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ความช่วยเหลือได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวข้องกับเด็ก สตรี คนพิการ ผู้สูงอายุ และบุคคลที่อยู่ในภาวะเปราะบาง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการดูแลและคุ้มครองเป็นพิเศษ
การสร้างเครือข่ายในระดับพื้นที่ถือเป็นส่วนสำคัญในการป้องกันปัญหา เพราะชุมชนเป็นพื้นที่ที่สามารถเข้าถึงประชาชนและรับรู้สถานการณ์ได้อย่างใกล้ชิด การมีบุคลากรและเครือข่ายที่รู้จักสังเกตสัญญาณความเสี่ยง สามารถรับฟังปัญหาโดยไม่ซ้ำเติมผู้ประสบเหตุ และประสานการช่วยเหลือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จะช่วยให้การคุ้มครองและช่วยเหลือดำเนินไปอย่างเป็นระบบมากยิ่งขึ้น
ทั้งนี้ จังหวัดน่านมุ่งให้การดำเนินงานด้านการป้องกันความรุนแรงเป็น ความรับผิดชอบร่วมกันของทุกภาคส่วน ตั้งแต่ครอบครัว ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานด้านสังคม การแพทย์ การศึกษา ตลอดจนภาคประชาสังคม เพื่อร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เคารพสิทธิ และไม่ยอมรับการใช้ความรุนแรงต่อคนพิการ สตรี และกลุ่มเปราะบางในทุกรูปแบบ
การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการพัฒนาระบบเฝ้าระวังและการคุ้มครองทางสังคมของจังหวัดน่าน โดยมุ่งให้เกิด กลไกความร่วมมือที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในระดับชุมชน เพื่อให้คนพิการ ครอบครัว สตรี และกลุ่มเปราะบางสามารถดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัย ได้รับการเคารพสิทธิ และเข้าถึงความช่วยเหลือเมื่อประสบปัญหาอย่างเหมาะสมและทันท่วงที
