วันที่ 21 กันยายน 2569 ที่ ห้องประชุมอาคารสักทอง ศูนย์ไทใหญ่ศึกษา ตำบลจองคำ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน นายสมาน คีรีประภาวัฒน์ รักษาการ ประธานคณะกรรมการกลุ่มชาติพันธุ์กะแย จังหวัดแม่ฮ่องสอน นำคณะกรรมการ และ กลุ่มชาติพันธุ์กะแย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จัดเวทีสรรหาสมาชิก สภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาตพันธุ์แห่งประเทศไทย กลุ่มชาติพันธุ์กะแย ตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ.2568 เพื่อมีมติมอบหมายผู้แทนดำเนินการขอขึ้นทะเบียนชาติพันธุ์
โดยมีตัวแทนชาติพันธุ์กะแย จากหมู่บ้านต่าง ๆ ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เข้าร่วมประชุมเพื่อสรรหาสมาชิก ฯ ดังกล่าว ซึ่งศูนย์มานุษยวิทยาสิริธร (องค์การมหาชน) ในฐานะฝ่ายเลขาคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ได้กำหนดระยะเวลาการยื่นขอขึ้นทะเบียนกลุ่มชาติพันธุ์ ตั้งแต่วันที่ 28 กรกฏาคม 2569 ถึงวันที่ 27 สิงหาคม 2569 ผ่านช่องทางการขึ้นทะเบียน ในการนี้ มีนายกันตพงศ์ จองนัน ผู้แทนกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอ ร่วมสังเกตการณ์
ทั้งนี้ ในการสรรหาสมาชิก ฯ ของกลุ่มชาติพันธุ์กะแย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ในวันนี้ มีผู้สมัครจำนวน 9 คน สัดส่วนสตรี จำนวน 5 คน สัดส่วนบุรุษ จำนวน 2 คน และสัดส่วนเยาวชน จำนวน 2 คน ดังนี้ 1. นางสาวสุประวิน ไพรสีน้ำเงิน (ผู้ถูกคัดเลือก) 2.นางสาวปิยะธิดา ฤทธิ์วนา (ผู้ถูกคัดเลือก) 3.นางสาวผ่องศรี ไฝ่รักสงบ(ตัวสำรอง) 4.นางสาวทักษิณา จรรยากิตติผล(ตัวสำรอง) 5.นางสาวพรรณารัตน์ จงอมรรัตน์ 6.นายไพทูรย์ สิริพนาสกุล 7.นายสุรศักดิ์ พัฒนาผาเจริญ 8.นางสาวฉัตรวีย์ สร้างแผ่นผา 9.นางสาวสรัณรัตน์รัช ไพรกลิ่นสุคนธ์
ผลการเลือกตั้ง อันดับที่ 1 นางสาวสุประวิน ไพรสีน้ำเงิน อันดับที่ 2 นางสาวปิยะธิดา ฤทธิ์พนา อันดับที่ 3 นางสาวผ่องศรี ไฝ่รักสงบ(ตัวสำรอง) และนางสาวทักษิณา จรรยากิตติผล(ตัวสำรอง)
สำหรับการขึ้นทะเบียนกลุ่มชาติพันธุ์มีความสำคัญเป็นอย่างมาก บนหลักการสร้างการมีส่วนร่วมของทุกกลุ่มชาติพันธุ์อย่างทั่วถึงและเป็นธรรม เมื่อดำเนินการขึ้นทะเบียนแล้วเสร็จ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ได้ดำเนินการเลือกสมาชิกสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ แห่งประเทศไทย จากแต่ละกลุ่มชาติพันธุ์ที่ขึ้นทะเบียนไว้ กับ ศมส.เลือกกันเอง กลุ่มละไม่เกิน 5 คน รวมแล้วทั้งหมดไม่เกิน 300 คน โดยสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ คือกลไกกฏหมายที่กำหนดขึ้นให้เป็นพื้นที่กลางของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย ได้เข้ามามีส่วนร่วมกำหนดนโยบายคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ 3 ประการ ประกอบด้วย
1.เป็นผู้แทนกลุ่มชาติพันธุ์ ทำหน้าที่ส่วนร่วมกำหนดนโยบายและมาตรการระดับชาติ ผ่านตัวแทนที่ได้รับคัดเลือก เข้าไปเป็นกรรมการผู้แทนกลุ่มชาติพันธุ์ 9 คน ในคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ( บอร์ดชาติ) ทำให้คณะกรรมการคุ้มครอง ฯ ครบองค์ประกอบ เดินหน้ากำหนดนโยบายในการแก้ไขปัญหา และคุ้มครองส่งเสริมกลุ่มชาติพันธุ์ให้ครอบคลุม
2.ศูนย์ประสานงาน แลกเปลี่ยนเรียนรู้รับฟังปัญหาและประสานงานรับความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐหรือเอกชน
3.กลไกเสริมศักยภาพ ส่งเสริมทุนวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจวัฒนธรรม
ซึ่งผู้แทนกลุ่มชาติพันธุ์ที่ได้รับการคัดเลือก จะเป็นตัวแทนกลุ่มชาติพันธุ์ ทำหน้าที่ส่วนร่วมกำหนดนโยบายและมาตรการระดับชาติ นำไปสู่การตัดสินใจเชิงนโยบายต่าง ๆ ตอบสนองความต้องการของพี่น้องชาติพันธุ์ และเพื่อเป็นการพัฒนาการเก็บข้อมูลของกลุ่มชาติพันธุ์ ไม่ใช่แค่จำนวนกลุ่มหรือตัวเลขประชากรกลุ่มชาติพันธุ์เท่านั้น แต่จะเก็บข้อมูลในทุกมิติ เช่น ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ สุขภาวะ การศึกษา เพื่อให้มีศักดิ์ศรีและมีสิทธิเท่าเทียมกับกลุ่มอื่นๆ ในประเทศไทย.
