วันที่ 5 มกราคม 2569 ภายหลังการสั่งสมองค์ความรู้และการร่วมพิจารณามุมมองที่หลากหลายของภาคส่วนต่าง ๆ มานานกว่า 6 ทศวรรษ ผลสำรวจความคิดเห็นสาธารณะครั้งสำคัญซึ่งจัดทำโดยสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ภายใต้การสนับสนุนของหอการค้าจังหวัดเชียงใหม่ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของทัศนคติสาธารณะต่อโครงการกระเช้าไฟฟ้าดอยสุเทพ
ผลสำรวจสะท้อนว่า ประชาชนส่วนใหญ่ ร้อยละ 82.72 ให้การสนับสนุนโครงการซึ่งมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว กระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น ส่งเสริมความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมระบบนิเวศและความเคารพในอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม
การสนับสนุนโครงการนี้ค่อนข้างชัดเจนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มนักท่องเที่ยว (87%) และผู้อยู่อาศัยในเมืองและชานเมือง (87.5%) มีเพียงส่วนน้อย (11.57%) ที่ไม่สนับสนุน ส่วนใหญ่เป็นเพราะขาดความรู้ความเข้าใจในประเด็นสำคัญ และส่วนใหญ่เป็นผู้ค้าและผู้ประกอบการขนส่งในพื้นที่ด้านบนและด้านล่างของถนนดอยสุเทพ ซึ่งกังวลเกี่ยวกับการสูญเสียแหล่งทำมาหากินและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ส่วนน้อย (5.71%) ไม่ได้ตอบแบบสอบถามหรือไม่ทราบคำตอบ
ผลการสำรวจเน้นถึงผลกระทบเชิงบวกที่สำคัญหลายประการที่คาดว่าจะได้รับจากระบบกระเช้าไฟฟ้า:
1. ตอบสนองความต้องการด้านการท่องเที่ยวและการเดินทาง: กระเช้าไฟฟ้าถูกมองว่าเป็นทางออกที่ให้ความสะดวกสบาย ความเร็ว ลดระยะเวลาการเดินทาง และมอบประสบการณ์การเดินทางรูปแบบใหม่ กระเช้าไฟฟ้านี้จะสร้างแลนด์มาร์กการท่องเที่ยวใหม่และดึงดูดทั้งชาวต่างชาติและคนไทยที่ชื่นชอบการสร้างคอนเทนต์วิดีโอและการถ่ายภาพทางอากาศ ผู้ตอบแบบสอบถามกว่า 63% ระบุว่าจะใช้บริการนี้หากมี
2. กระตุ้นเศรษฐกิจ: โครงการนี้คาดว่าจะดึงดูดนักท่องเที่ยวในกลุ่มอายุที่หลากหลาย (46-59 ปี, 60+ ปี และ 36-45 ปี) และดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มีกำลังซื้อสูง ซึ่งจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น
3. สิ่งแวดล้อมและสาธารณสุข: ด้วยการนำเสนอทางเลือกอื่นนอกเหนือจากการใช้รถยนต์ส่วนตัว ซึ่งปัจจุบันคิดเป็นกว่า 77% ของนักท่องเที่ยวและรถสองแถวซึ่งมีผู้ใช้บริการประมาณ 10% ของนักท่องเที่ยวที่มาเยือนดอยสุเทพ ระบบกระเช้าไฟฟ้าสามารถลดมลพิษทางอากาศ เสียง และการใช้เชื้อเพลิงได้อย่างมาก ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสุขภาพที่ดีขึ้นสำหรับชาวเชียงใหม่
จากการสำรวจพบข้อกังวลสำคัญเกี่ยวกับความจำเป็นที่จะต้องสร้างความมั่นใจในความปลอดภัยในการปฏิบัติงานและการบำรุงรักษาอย่างมืออาชีพของระบบกระเช้าไฟฟ้าให้เป็นไปตามมาตรฐานสากลสูงสุด ผู้ผลิตกระเช้าไฟฟ้าชั้นนำและมีประสบการณ์มากที่สุดในระดับโลกนั้นอยู่ในยุโรป ซึ่งกระเช้าไฟฟ้าต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมสูงสุดอย่างเคร่งครัด ประเด็นนี้ได้มีการนำเสนอต่อหอการค้าเชียงใหม่คราวการมาเยือนเชียงใหม่ของบริษัท Doppelmayr ผู้ผลิตกระเช้าไฟฟ้าและเคเบิลคาร์ชั้นนำของโลกจากออสเตรีย ในเดือนมิถุนายน 2568
จากผลสำรวจครั้งนี้ จำเป็นต้องมีการสำรวจติดตามผลและการปรึกษาหารือกับประชาชนเพิ่มเติมเพื่อคัดเลือกเส้นทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับกระเช้าไฟฟ้าขึ้นดอยสุเทพ ยกตัวอย่าง ผลตอบรับจากประชาชนในเพจเฟซบุ๊ก “กระเช้าไฟฟ้าดอยสุเทพ” แสดงให้เห็นว่า ผู้สนับสนุนโครงการหลายพันคนมีความคิดเห็นที่ต่างกันไปเกี่ยวกับเส้นทางที่แน่นอน
ดร.กอบกิจ อิสระชีววัฒน์ ประธานหอการค้าจังหวัดเชียงใหม่ ได้กล่าวถึงวิสัยทัศน์เบื้องหลังการดำเนินงานครั้งนี้ว่า “การสนับสนุนการศึกษาครั้งนี้มีรากฐานมาจากความเชื่อที่ว่า ความเจริญของเมืองวัดได้จากความสามารถในการก้าวไปข้างหน้าโดยไม่สูญเสีย ‘จิตวิญญาณ’ ของตนเอง ผลโพลของ NIDA แสดงให้เห็นถึงความต้องการนวัตกรรมใหม่ ๆ ของสังคม
แต่ในฐานะตัวแทนภาคธุรกิจ เรามองว่านี่ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของการพาณิชย์ แต่คือพันธสัญญาต่อ ‘การพัฒนาที่สมดุล’ (Balanced Development) เราต้องมั่นใจว่าโครงสร้างพื้นฐานใหม่นี้จะเป็นสะพานที่เชื่อมโยงอดีตอันรุ่งเรืองเข้ากับอนาคตที่ยั่งยืน ความทันสมัยต้องไม่บดบังคุณค่าทางวัฒนธรรม แต่ต้องเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราธำรงรักษาคุณค่าเหล่านั้นไว้ให้คนรุ่นหลังได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น”
นายสุกฤษ กระแสสุข รองเลขาธิการหอการค้าจังหวัดเชียงใหม่ ในฐานะนักอนุรักษ์ ได้ให้มุมมองต่อความจำเป็นเชิงปฏิบัติการของโครงการว่า “ในฐานะนักอนุรักษ์ ผมมองโครงการนี้ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย แต่เป็น ‘ตัวเร่ง’ สำคัญสู่การสร้างเชียงใหม่ที่เขียวขจีกว่าเดิม (Greener Chiang Mai) แม้กระเช้าไฟฟ้าจะช่วยลดการปล่อยคาร์บอนและช่วยให้ผืนป่าได้ฟื้นตัว แต่ลำพังเพียงการก่อสร้างให้เสร็จสิ้นนั้นยังถือว่าไม่สำเร็จ มาตรวัดความสำเร็จที่แท้จริงอยู่ที่ ‘ธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการ’ เราจำเป็นต้องมีระเบียบปฏิบัติที่เข้มงวดในการปกป้องจารีตวัฒนธรรม มีระบบจัดการขยะที่ได้มาตรฐานระดับโลก และมีแผนรณรงค์เชิงกลยุทธ์เพื่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมาใช้การขนส่งสีเขียวอย่างแท้จริง เราต้องยืนหยัดบนหลักการ ‘การจัดการที่ถูกต้องเพื่อการอนุรักษ์’ เพื่อให้การพัฒนาครั้งนี้ตอบโจทย์ทั้งสิ่งแวดล้อมและมรดกทางวัฒนธรรม โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง”
จุดประสงค์ของการสำรวจความคิดเห็นของ NIDA สำหรับโครงการกระเช้าไฟฟ้าดอยสุเทพ คือการรวบรวมข้อเสนอแนะจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเกี่ยวกับการสนับสนุนโครงการ ข้อมูลที่ได้รับจะนำไปใช้ในการปรับปรุงการวางแผนโครงการและทำให้มั่นใจว่าการตัดสินใจสอดคล้องกับความต้องการของประชาชนและการส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน โครงการนี้สำเร็จลุล่วงด้วยความร่วมมือจากหอการค้าเชียงใหม่ ซึ่งช่วยกำหนดกรอบและวิธีการศึกษา ตลอดจนให้คำแนะนำที่มีคุณค่า
