สัปดาห์หน้า ระหว่างวันที่ 7 ถึง 14 ตุลาคม คณะกรรมการรางวัลโนเบล จะทยอยประกาศว่าใครจะคว้ารางวัลในสาขาต่าง ๆ ประจำปี 2024 ซึ่งเป็นการยกย่องเกียรติบุคคลหรือองค์กรที่ทำให้โลกนี้น่าอยู่ขึ้น แต่สำหรับสาขาสันติภาพ ที่ได้รับความสนใจมากที่สุดใน 6 สาขา ผู้เชี่ยวชาญออกปากว่า การคาดการณ์ว่า คณะกรรมการรางวัลโนเบลสันติภาพนอรเวย์ จะประกาศมอบให้ใครในวันที่ 11 ตุลาคมนี้ เป็นงานหินกว่าทุกครั้ง ในปีที่โลกเต็มไปด้วยสงครามนองเลือดในตะวันออกกลาง สงครามรัสเซีย-ยูเครน ความอดอยากแร้นแค้นในประเทศแถบแอฟริกา และโลกระส่ำจากภาวะโลกรวน หรือ ไคลเมต เช้นจ์
แดน สมิธ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสันติภาพระหว่างประเทศสต็อกโฮล์ม กล่าวว่า โลกเข้าสู่ความเสี่ยงและอันตรายมากขึ้นทุกวัน ความรุนแรงจากความขัดแย้งด้วยอาวุธ เพิ่มขึ้นมากในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา ณ เวลานี้ สงครามความขัดแย้งเกิดขึ้นกว่า 50 จุดทั่วโลก บางทีนี่อาจเป็นเวลาที่ต้องพูดว่า “ใช่” หลายคนทำงานหนักมาก แต่ก็ยังไม่บรรลุเป้าหมาย เราต้องการผู้คนและผู้นำโลกมากกว่านี้ ที่จะตื่นขึ้นมา และตระหนักว่า เรากำลังอยู่ในสถานการณ์ที่อันตรายอย่างยิ่ง เขาสงสัยว่า เป็นไปได้หรือไม่ที่คณะกรรมการโนเบลสันติภาพ อาจจะปลุกให้ตื่น แทนการแสดงความยินดีกับความพยายามของใครคนใดคนหนึ่ง
แต่ โอเลย์ โนลสตัด เลขาธิการคณะกรรมการฯ มองว่า หากไม่มีการตัดสินมอบรางวัลสาขาสันติภาพ อาจถูกตีความว่า คณะกรรมการโนเบลฯยอมรับความล้มเหลวของโลก เขายังมั่นใจว่าจะต้องมีสักรายชื่อในโผ ที่เหมาะสมสำหรับรางวัลนี้
ในปีนี้ มีผู้ถูกเสนอชื่อชิงรางวัลโนเบลสันติภาพ 286 คนหรือองค์กร เป็นธรรมเนียมตลอด 50 ปีที่คณะกรรมการโนเบล จะปิดรายชื่อเหล่านี้เป็นความลับ แต่ผู้ที่เสนอชื่อ สามารถเปิดเผยได้ ซึ่งรายนามที่ติดโผ รวมถึงองค์กรที่มีส่วนเกี่ยวข้องในตะวันออกกลาง อย่าง UNRWA หรือ สำนักงานบรรเทาทุกข์และจัดหางานของสหประชาชาติสำหรับผู้ลี้ภัยปาเลสไตน์ในตะวันออกใกล้ ที่มีประเด็นกับอิสราเอลบ่อยครั้ง , อัล-ฮัค ( Al-Haq) กลุ่มสิทธิมนุษยชนปาเลสไตน์ , บีเซเลม ( B’Tselem ) องค์กรไม่แสวงผลกำไรในอิสราเอล ที่ตีแผ่การละเมิดสิทธิมนุษยชนในดินแดนปาเลสไตน์ที่อิสราเอลยึดครอง และศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ หรือศาลโลก
ขณะที่ผู้จับตารางวัลโนเบลหลายคน เก็งว่า กลุ่มรณรงค์เพื่อหยุดยั้งหุ่นยนต์สังหาร หรือ Campaign to Stop Killer Robots ก็น่าจะมีโอกาส หากพิจารณาว่า ระบบอาวุธที่ทำงานได้แบบอัตโนมัติโดยไม่ต้องมีคนควบคุม คือความเสี่ยงต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ
สำหรับเจ้าของโนเบลสันติภาพปีที่แล้ว คือ นาร์เกส โมฮัมมาดี นักเคลื่อนไหวหญิงชาวอิหร่านที่ถูกจำคุก หลังออกมาต่อสู้การกดขี่ผู้หญิงในประเทศ
อัลเฟรด โนเบล มหาเศรษฐีนักเคมีชาวสวีเดนผู้คิดค้นระเบิดไดนาไมต์ รู้สึกผิดที่สิ่งที่คิดค้นถูกนำไปใช้ในสงคราม จึงก่อตั้งรางวัลโนเบลขึ้นมา ในปี ค.ศ. 1895 เพื่อมอบรางวัลให้แก่ผู้สร้างคุณประโยชน์แก่มนุษยชาติ การมอบรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ สาขาเคมี สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ และสาขาวรรณกรรม จะมีขึ้นในกรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน ส่วนสาขาสันติภาพ จะมีขึ้นในกรุงออสโล ประเทศสวีเดน
เครดิตภาพปก X/NobelPrize
